به گزارش پایگاه اطلاع رسانی مرکز رسیدگی به امور مساجد، حجت‌الاسلام عباس نصیری‌فرد، عضو کمیسیون سبک زندگی شورای عالی انقلاب فرهنگی، درباره جایگاه مساجد در جامعه اسلامی، گفت: مسجد در اسلام به عنوان یک مرکز و پایگاه فرهنگی و اجتماعی مطرح است که از صدر اسلام یکی از مراکز ارتباطات اجتماعی میان مردم بوده و بسیاری از نیازهای اجتماعی، فرهنگی و معنوی آن‌ها در این مکان مقدس تأمین می‌شد.
وی ادامه داد: متاسفانه در این برهه از زمان مسجد نتوانسته است آن دسته از نیازهای مردم که در طول تاریخ در این مکان تامین می‌شد، را پاسخگو باشد به عبارت دیگر مساجد با رویکرد جدید، در حال از دست دادن آنجایگاه حقیقی و اجتماعی خود هستند و البته این مساله به ساختار و ساختمان مسجد باز نمی‌گردد بلکه به مدیریت متولیان آن مربوط می‌شود؛ بنابراین، کارکرد برنامه‌ها و محوریت آن‌ها به لحاظ کیفی متناسب با نیازهای معنوی و دینی اصناف مختلف جامعه به ویژه جوانان در میزان استقبال آن‌ها موثر است.
معاون آموزش بسیج اساتید با اشاره به اینکه در نگاه برخی مذاهب، مساجد صرفا محلی برای عبادت محسوب می‌شود، تصریح کرد: بر همین اساس پیروان این تفکر، تنها به اقامه نماز در مسجد بسنده می‌کنند و این مکان را یک عبادتگاه می‌دانند و برنامه خاصی دیگری برای آن ندارند اما در نگاه تشیع -که در طول تاریخ نیز شاهد آن بوده‌ایم- مسجد صرفا یک عبادتگاه محض نیست بلکه مرکزی است برای تامین نیازهای فکری و اندیشه‌ای و محلی برای بازخورد افکار.
وی با تاکید بر اینکه مساجد باید به آن جایگاه حقیقی خود که پیامبر اسلام (ص) و ائمه معصومین (ع) تعریف کرده‌اند، بازگردد، اظهار کرد: به طور مثال کرسی‌های تدریس امام صادق (ع) در مساجد برگزار می‌شود و این به معنای آن نبود که مکان دیگری برای تدریس یافت نمی‌شد، بلکه نگاه آن حضرت (ع) این بود که مسجد به عنوان مرکزی با محوریت علمی در جامعه مطرح شود.
حجت الاسلام والمسلمین نصیری فرد، مسجد را دارای دو محور ارتباطی مهم خواند و تصریح کرد: این مکان مقدس محور ارتباط انسان‌ها با فکر و اندیشه و از سوی دیگر محور ارتباط خلق با خداست، بنابراین، تمام نیازهای معنوی بشر در مساجد تامین می‌شود و امروز باید به روش‌های دیگری رجوع کرد تا مساجد جایگاه پیشین خود را به دست آورند، هر چند در بسیاری از مناطق هنوز مسجد به عنوان پایگاه اجتماعی، محفل انس برای اقشار مختلف به ویژه جوانان است.
معاون امور بین الملل اتحادیه جهانی اساتید مسلمان با بیان اینکه فعالیت‌های سیاسی و فرهنگی امام خمینی (ره) نیز با مرکزیت مساجد شکل گرفت، ابراز کرد: تاکیدی که امام (ره) بر محوریت مساجد داشتند به دلیل دو ارتباط مهم خدا و خلق بود؛ به این صورت که وقتی مردم وارد می‌شوند، ضمن ارتباط با خدا، نفس خود را تزکیه و تصفیه کرده و انرژی معنوی دریافت می‌کنند و افکار و اندیشه‌های آنان آنالیز شده و با بهره‌گیری از افکار توحیدی به جامعه باز می‌گردند و در مراودات و تعاملات اجتماعی خود از این انرژی استفاده می‌کنند.
وی اضافه کرد: بنابراین فعالیت در مسجد به لحاظ جهان بینی، توحیدی و سیر من الخلق الی الحق و سیر من الحق الی الخلق را به دنبال دارد و معتقدم تاکید امام (ره) بر لزوم پایگاه سیاسی و فرهنگی بودن مسجد به دلیل آن است که این قابلیت سیر حرکت فکری و توحیدی در مساجد وجود دارد.
حجت الاسلام والمسلمین نصیری فرد با تاکید بر اینکه باید به کارکرد اصلی مساجد بازگردیم، اظهار کرد: مردم توقع ندارند در مسجد ورزش کنند یا مساجد برای آن‌ها آشپزخانه و تعاونی به راه بیندازد - هر چند به طور زیرزمینی این مباحث خلط شده و‌گاه شاهد برگزاری دوره‌های ورزشی در این اماکن مقدس هستیم-، اما انتظار دارند در این زندگیِ صنعتیِ مملو از دغدغه که مهم‌ترین آن‌ها خلأ و بحران معنویت است، مساجد به عنوان مکان‌هایی معنوی این خلاء و کمبود را پوشش دهند.
وی شکل گیری انقلاب و پیروزی آن را به دلیل مطرح شدن جدی‌ترین مسائل اندیشه میان جوانان در مساجد دانست و ابراز کرد: در زمان طاغوت امکان مطرح کردن مباحث دینی و معنوی در دانشگاه‌ها و فضاهای آکادمیک نبود و بنابراین بزرگانی همچون شهید مطهری، آیت‌الله طالقانی و رهبر انقلاب در مساجد این گونه محافل را تشکیل می‌دادند و وقتی این قبیل نیاز‌ها در این مکان‌های مقدس تامین می‌شد، استقبال مردم و جوانان نیز قابل توجه بود.
عضو کمیسیون سبک زندگی شورای عالی انقلاب فرهنگی با تاکید بر اینکه امروز مدیریت مساجد بر مبنای اقتصادی در چرخش است، بیان کرد: نباید هیئت امنای مساجد را به دست کسبه و بازاریان سپرد بلکه می‌توان از حمایت این اقشار استفاده کرد و متولی اصلی مساجد را به دست فرهیختگان و نخبگان هر محله‌ای سپرد و آن‌ها نیز با رصد و آسیب‌شناسی مسائل اجتماعی و فرهنگی، به نیازهای مردم پاسخ گویند.
وی با تاکید دوباره مبنی بر اینکه مسئولیتِ هیئت امنای مساجد باید به سمت نخبگان جامعه رفته و مساجد به مراکزی علمی و فرهنگی تبدیل شوند، یادآور شد: نخبگان با نیازسنجی هر محل می‌توانند در ایجاد بسیاری از مشکلات مانع ایجاد کنند؛ به طور مثلا امروز متاسفانه شاهد افزایش آمار طلاق در کشور هستیم که می‌توان با دعوت کار‌شناسان زبده و متخصص در مساجد، روابط میان اعضای خانواده‌ها را تقویت کرد و صرفا نگاه عبادی به مساجد نداشت؛ با این اتفاق و رویکرد، به طور حتم و یقین مردم و به ویژه جوانان نیز از مساجد استقبال خواهند کرد.